Wodór
Spis treści
Jak zbudowany jest atom wodoru?
Jak wygląda cząsteczka wodoru?
Gdzie występuje wodór we Wszechświecie?
Jakie właściwości fizyczne ma wodór?
Jak otrzymuje się wodór?
- Reakcje metali z kwasami
- Reakcja pary wodnej z magnezem
- Rozkład wody pod wpływem prądu elektrycznego (elektroliza)
Jakie właściwości chemiczne ma wodór?
- Wodór i chlor
- Wodór i azot
- Wodór i siarka
- Wodór i tlen
- Wodór z metalami
Jak wykryć wodór?
Dlaczego nie napełnia się balonów wodorem?
Budowa atomu wodoru
Wodór jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu H i liczbie atomowej 1. Na podstawie liczby atomowej określamy, że elektrycznie obojętny atom tlenu składa się z 1 protonu i 1 elektronu.
W skład jądra atomu wodoru oprócz protonu mogą wchodzić również 1 lub 2 neutrony.
W układzie okresowym wodór jest położony w okresie 1, grupie 1, co wskazuje, że elektron w jego atomie rozmieszczony jest na 1 powłoce elektronowej i jest on jednocześnie elektronem walencyjnym.
Cząsteczka wodoru
Wodór w stanie wolnym wystepuje w postaci cząsteczkowej o wzorze H2. Cząsteczka wodoru składa się z dwóch atomów wodoru połączonych wiązaniem kowalencyjnym (H−H)
Występowanie wodoru we wszechświecie
− składnik Słońca, gwiazd, planet
- w atmosferze ziemskiej jest praktycznie nieobecny
- składnik gazów wulkanicznych
- bardzo rozpowszechniony w przyrodzie jako składnik związków chemicznych
Własności fizyczne wodoru
Stan skupienia: Gaz w temperaturze pokojowej (t.wrz. -253oC, t.t. -259oC)
Barwa i zapach: bezbarwny, bezwonny
Rozpuszczalność w wodzie: słabo rozpuszcza się w wodzie
Gęstość: lżejszy od powietrza, najlżejsza substancja (ma najmniejszą gęstość ze wszystkich substancji 0,08988g/dm3 )
Sposoby otrzymywania wodoru
Reakcje metali z kwasami
Wiele metali reaguje z kwasami, tworząc sól i wodór. Na przykład, cynk reaguje z kwasem chlorowodorowym (HCl), tworząc chlorek cynku (ZnCl2) i wodór (H2).
HCl + Zn → ZnCl2 + H2
kwas chlorowodorowy + cynk → chlorek cynku(II) + wodór
Reakcja pary wodnej z magnezem
Reakcja pary wodnej z magnezem to proces chemiczny, w którym magnez i para wodna łączą się, tworząc tlenek magnezu i wodór.
Mg + H2O → MgO + H2
magnez + tlenek wodoru → tlenek magnezu + wodór
Rozkład wody pod wpływem prądu elektrycznego (elektroliza)
Elektroliza wody to proces, w którym prąd elektryczny jest przepuszczany przez wodę (H2O), powodując jej rozpad na wodór (H2) i tlen (O2). Ta metoda jest bardzo czysta, ale wymaga dużych ilości energii.
H2O → H2 + O2
Właściwości chemiczne wodoru
Wodór ma zdolność do reagowania z wieloma innymi pierwiastkami, tworząc różne związki.
Wodór i chlor
Wodór reaguje z chlorem tworząc chlorowodór. Wszystkie reagenty w tej reakcji są gazami
H2 + Cl2 → 2HCl
wodór + chlor → chlorowodór
Wodór i azot
Wodór reaguje z azotem tworząc amoniak. Wszystkie reagenty w tej reakcji są gazami
N2 + 3H2 → 2NH3
azot + wodór → amoniak
Wodór i siarka
Wodór reaguje z siarką (S), tworząc siarkowodór (H2S). Ta reakcja może być przeprowadzona w laboratorium, gdzie wodór jest przepuszczany przez rurę zawierającą siarkę. Siarka jest podgrzewana do stopienia i wrzenia, a wodór reaguje z parami siarki.
S + H2 → H2S
siarka + wodór → siarkowodór
Wodór i tlen
Wodór reaguje z tlenem, tworząc wodę.
2H2 + O2 → 2H2O
wodór + tlen → woda (tlenek wodoru)
Mieszanina wodoru z tlenem w stosunku objętościowym 2:1 jest wybuchowa.
Wodór z metalami
Wodór reaguje z niektórymi metalami tworząc wodorki np. NaH - wodorek sodu, CaH2 - wodorek wapnia.
Wykrywanie wodoru
Test wodoru z łuczywkiem to prosty eksperyment, który można przeprowadzić, aby wykryć obecność wodoru. Wodór jest gazem, który reaguje z tlenem w powietrzu, tworząc wodę. Ta reakcja jest bardzo gwałtowna i prowadzi do wytworzenia dużej ilości energii w postaci ciepła i światła, co można zaobserwować jako mały wybuch.
Po zbliżeniu zapalonego łuczywka do probówki z wodorem zapala się on z charakterystycznym dźwiękiem.
Zastosowanie wodoru
Produkcja energii: wodór stosowany jest jako ekologiczne paliwo
Przemysł chemiczny: produkcja kwasu solnego, amoniaku i innych związków chemicznych
Przemysł spożywczy: utwardzanie tłuszczów ciekłych (olejów) - produkcja margaryny
Palniki tlenowo-wodorowe: stosowane tam, gdzie potrzebna jest punktowa wysoka temperatura np. w jubilerstwie, przy obróbce szkła,
